Trong báo cáo trước Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2026 dự kiến đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD. Sau chín tháng, tổng kim ngạch đã đạt 888,03 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy hoạt động thương mại đang mở rộng mạnh mẽ. Tuy nhiên, phía sau kỷ lục đáng chú ý ấy vẫn có một phép tính cần quan tâm: hàng hóa bán ra chưa theo kịp lượng hàng hóa mua vào.
Cụ thể, chín tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 434,32 tỷ USD nhưng nhập khẩu tới 453,71 tỷ USD, dẫn đến nhập siêu 19,42 tỷ USD theo số liệu được nêu tại Quốc hội. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đánh giá kết quả tăng trưởng đáng ghi nhận nhưng chưa vững chắc. Đáng chú ý, xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, trong khi công nghiệp hỗ trợ, tỷ lệ nội địa hóa và năng lực làm chủ công nghệ còn hạn chế. Kim ngạch càng lớn, câu hỏi về phần giá trị thực sự do doanh nghiệp trong nước tạo ra càng đáng được đặt ra.
Bức tranh tăng trưởng cũng chưa đồng đều giữa các địa phương. TP.HCM đạt 9,06%, Hà Nội đạt 8,85% và Hải Phòng đạt 12,08% trong chín tháng, trong khi các mục tiêu cả năm vẫn tạo áp lực đáng kể. Đồng Nai đạt 10,01%, dù vẫn thấp hơn mục tiêu 11%. Vì vậy, thách thức không chỉ là đưa kim ngạch vượt ngưỡng nghìn tỷ USD, mà còn là nâng sức cạnh tranh nội địa và cải thiện chất lượng tăng trưởng. Kỷ lục thương mại là tín hiệu tích cực, nhưng để thành quả bền vững, Việt Nam cần làm tốt hơn cả khâu bán hàng lẫn năng lực tự tạo ra giá trị.










