Theo giới quan sát quốc tế, giữa những cơn sóng ngầm của nền kinh tế đang chao đảo vì áp lực lạm phát và gánh nặng nợ xấu, luồng tin đồn về việc chính quyền Việt Nam đang xem xét phương án đổi tiền, cắt bỏ ba số không đang trở thành tâm điểm lo âu của đời sống xã hội.
Dẫu chưa có bất kỳ thông báo chính thức nào từ phía Ngân hàng Nhà nước, nhưng sự bất an đã lan rộng nhanh chóng, đặc biệt là đợt đổi tiền trước đó vào năm 1985, từng mở đầu cho chuỗi ngày siêu lạm phát không lối thoát.
Trong bối cảnh thượng tầng Ba Đình đang dốc toàn lực để cứu các tài phiệt đỏ bằng mọi giá, bất chấp áp lực lạm phát, câu hỏi đặt ra không đơn thuần là về vấn đề tiền tệ, mà là sự an nguy của cả hệ thống tài chính quốc gia đang chông chênh trước một quyết sách đầy rủi ro.
Xét về mặt lý thuyết, việc loại bỏ ba số không trong mệnh giá của đồng tiền, chỉ đơn thuần là sự điều chỉnh đơn vị tính, nơi 100 triệu đồng cũ sẽ trở thành 100 nghìn đồng mới, sẽ không làm mất đi giá trị tài sản ròng của người dân.
Tuy nhiên, nếu thực sự triển khai, đây sẽ là một cuộc đại phẫu thuật mang tính sống còn đối với toàn bộ hạ tầng tài chính quốc gia, là một dạng sự cố Y2K phiên bản tài chính mà bất cứ quốc gia nào cũng phải khiếp sợ.
Hãy tưởng tượng toàn bộ hệ thống ngân hàng, các máy rút tiền tự động, phần mềm kế toán doanh nghiệp, hóa đơn điện tử v.v…, cùng hàng triệu hợp đồng tín dụng và sổ tiết kiệm đều phải được đồng bộ hóa lại cách ghi nhận giá trị tiền tệ trong cùng một thời điểm.
Đây không chỉ là gánh nặng với chi phí khổng lồ, mà còn là rủi ro lỗi hệ thống có thể gây tê liệt toàn bộ nền kinh tế trong ngắn hạn, tạo ra một sự hỗn loạn chưa từng có, và vô tình kích hoạt đà tăng giá của hàng loạt mặt hàng thiết yếu.
Nhưng rủi ro đáng sợ nhất nằm ở tâm lý đám đông với niềm tin vào nền kinh tế vốn đang rất mong manh. Đổi tiền, luôn đồng nghĩa với sự bất ổn, là dấu hiệu của một nền kinh tế đang kiệt quệ và mất khả năng kiểm soát lạm phát.
Nếu chính sách này được thực thi trong lúc nền kinh tế Việt Nam đang chịu áp lực lớn như hiện nay, nó sẽ trở thành một cú sốc tâm lý cực mạnh, sẽ kích hoạt làn sóng hoảng loạn khiến người dân đổ xô đi mua vàng, ngoại tệ để bảo toàn tài sản.
Lịch sử của những quốc gia từng trải qua cơn bão lạm phát như Zimbabwe là bài học đắt giá về việc đồng tiền mất giá nhanh chóng khi niềm tin bị xói mòn đến mức tận cùng.
Khi người dân đồng loạt tháo chạy khỏi nội tệ, nhu cầu đối với vàng và USD sẽ tăng đột biến, ép giá cả tăng vọt và đẩy lạm phát vốn đã nghiêm trọng trở nên mất kiểm soát.
Nhà đầu tư nước ngoài sẽ phải lập tức đánh giá lại rủi ro nếu họ nghi ngờ rằng việc đổi tiền chỉ là bước đệm cho những chính sách kiểm soát ngoại hối hoặc hạn chế chuyển tiền ra nước ngoài.
Khi đó, sự rút lui của các nhà đầu tư sẽ không chỉ làm chậm lại tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn đặt dấu chấm hết cho những nỗ lực thu hút vốn để cứu cho các tập đoàn thân hữu đang ngập trong nợ nần.
Về phía chính quyền, nếu mục tiêu của việc đổi tiền là để che đậy sự mất giá của tiền tệ hay để tạo ra một không gian tài chính mới cho các khoản vay của tài phiệt, thì đó chính là canh bạc sinh tử.
Việc nuông chiều các nhóm lợi ích bằng những chính sách tiền tệ mạo hiểm như vừa kể không chỉ là thách thức đến sự bền vững của nền kinh tế, mà còn là sự thách thức lòng kiên nhẫn của hàng chục triệu người dân đang phải chật vật trong bão giá.
Khi chính sách tiền tệ bị trói chặt vào mục đích cứu nguy cho các đế chế tư bản đỏ đang sụp đổ, thì người dân mới chính là đối tượng phải gánh chịu những hệ lụy đau đớn nhất.
Trà My – Thoibao.de
