Cuba báo động: Từ 9/2 có thể cạn nhiên liệu máy bay, đẩy khủng hoảng năng lượng vốn đã làm tê liệt giao thông, dịch vụ công và sản xuất sang một nấc mới — đe luôn ngành du lịch, “ống thở” ngoại tệ của đảo quốc. Hệ quả nghe vừa chua vừa thật: các chuyến bay đường dài rời Cuba sẽ phải ghé điểm trung gian để tiếp dầu, như một lời nhắc rằng ngay cả bầu trời cũng không còn “tự lực” nổi.
Theo EFE, các hãng bay từ Mỹ, Tây Ban Nha, Panama, Mexico có thể bị ảnh hưởng, nhưng chưa ai nói rõ sẽ cắt lịch hay hủy chuyến thế nào. Trong nước, nguy cơ mất điện diện rộng lơ lửng, khi Washington gia tăng sức ép lên nguồn dầu — “huyết mạch” năng lượng của Cuba.
Ngày 6/2, Havana tung kế hoạch “thắt lưng buộc bụng”: phân phối nhiên liệu theo định mức, ưu tiên nông nghiệp, giáo dục, nước sạch, y tế, quốc phòng; nói thẳng là giữ phần sống trước, phần “phát triển” tính sau. Reuters cùng ngày cho biết Mexico đang cân nhắc gửi nhiên liệu nhưng phải né đòn trả đũa từ Mỹ.
Năm 2025, Venezuela là nguồn dầu lớn nhất. Nhưng sau biến cố 3/1 (Mỹ bắt Tổng thống Nicolas Maduro) và tuyên bố của ông Trump rằng Cuba sẽ không nhận dầu Venezuela nữa, thiếu hụt càng “đậm vị”. Ngày 2/2, Việt Nam bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về ý định Mỹ áp thuế với nước cung cấp dầu cho Cuba; cùng ngày Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez, hứa chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác lúa gạo để Cuba tự chủ lương thực — và nhắc lại câu nói của Fidel Castro: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình.” Chỉ có điều, lúc này Cuba cần nhất có lẽ là… xăng.
