Sự việc một chiến sĩ cảnh sát giao thông dùng từ “bò” để miệt thị người dân trên mạng xã hội Facebook không đơn thuần là một sự cố lỡ lời cá nhân. Đây là vết nứt lộ liễu, phơi bày một kịch bản đáng sợ về cách hệ thống thực thi pháp luật nhìn nhận xã hội đằng sau bức màn nhung của những điều luật bóng bẩy.
Về mặt pháp lý, Điều lệnh Công an Nhân dân và Luật Công an Nhân dân luôn tô vẽ một bức tranh hoàn hảo về nguyên tắc: ứng xử chuẩn mực, trách nhiệm, kính trọng và tôn trọng nhân dân. Thế nhưng, thế giới ảo lại chính là nơi các „diễn viên“ cởi bỏ lớp hóa trang để lộ ra tư duy cai trị thực tế. Việc coi dân là „bò“ không phải bộc phát, mà là sự phản ánh một hệ tư tưởng ngầm được nuôi dưỡng trong nội bộ: xem người dân như một bầy đàn thụ động, chỉ có nghĩa vụ phục tùng, đóng phạt và chịu sự chăn dắt từ quyền lực hành chính.
Khi những người nắm giữ công cụ cưỡng chế xem người đóng thuế là „bầy gia súc“, thì các nguyên tắc đạo đức trong văn bản luật chỉ còn là thứ trang sức để mị dân.
Sự bất nhất này dấy lên những hoài nghi lớn về một „ma trận im lặng“ và bao che. Người ta cố tình thiết lập các quy tắc chuẩn mực ở bề nổi để xoa dịu công luận, nhưng ngầm định vị lại vị thế của người dân ở bề chìm để dễ bề thao túng. Khi tư duy „chăn dắt“ này không bị trừng phạt triệt để, nó sẽ biến các cơ quan công quyền thành một hệ thống biệt lập, hoàn toàn đứng trên luật pháp. Người dân cứ ngỡ mình là chủ thể của đất nước, nhưng thực chất trong mắt những kẻ thực thi công lý kia, họ chỉ là những đối tượng thí nghiệm, bị tước bỏ sự tôn nghiêm tối thiểu dưới danh nghĩa duy trì trật tự.
Le Anh
